حاج یدالله بهتاش، عضو هیئت امنای خانه مداحان اهل بیت(ع) در گفت و گو با خبرنگار خبرگزاری حوزه در تهران با بیان اینکه هیئت های مذهبی در شکل گیری و استمرار مبارزه با رژیم طاغوت نقش مهمی ایفا کردند، اظهار داشت: هیئتی ها در مقابله با فتنه های دهه ۶۰، ۱۳۸۸ و ۱۴۰۱ نیز نقش آفرینی کردند و در سایر تحولات انقلاب اسلامی نیز محوریت داشته اند.
عضو هیئت امنای خانه مداحان اهل بیت(ع) در ادامه با بیان اینکه با نگاهی تاریخی به هیأتهای مذهبی متوجه می شویم در طول تاریخ، مهمترین کارکرد هیأتها تحقق و تعمیق فرهنگ دینی بوده است، گفت: این موضوع در دو محور اصلی معرفتافزایی و ایجاد انگیزه برجسته تر بوده است.
وی خاطرنشان کرد: هیأت صرفاً یک مجلس روضه نبوده و نیست، بلکه مجموعهای از کنشهای نمادین و فرهنگی را دربرمیگیرد؛ از وعظ و خطابه و مناجات و دعا گرفته تا مرثیهسرایی، سینهزنی، زنجیرزنی، نخلگردانی، علمکشی، راهپیماییهای خیابانی، توزیع نذری و حتی برنامههایی مانند همایش شیرخوارگان.
تحولات معرفتی هیأتها متأثر از جریانهای فرهنگی بوده است
بهتاش ادامه داد: تحولات معرفتی هیأتها همواره متأثر از جریانهای مسلط علمی بوده است؛ چه در دوره عقلگرایی، چه نصگرایی و چه رویکردهای باطنگرا.
خطیب هیأت معمولاً تحصیلات حوزوی داشت و حتی اگر روضهخوانی توسط فرد غیرحوزوی انجام میشد، در حاشیه موعظه قرار میگرفت. اما امروز، نه حوزه و نه دانشگاه برنامه رسمی برای تولید متون ترویجی ندارند و این گسست، مستقیماً محتوای هیأت را تحت تأثیر قرار داده است.
وی گفت: پررنگ شدن مداحیهای مفصل، حذف واعظ در برخی هیأتها و غلبه تحریک احساسات بر معرفتافزایی، میتواند هیأت را از غایت اصلیاش دور کند.
عضو هیئت امنای خانه مداحان اهل بیت(ع) خاطرنشان کرد: برای تحلیل هر پدیده دینی، باید ارکان اصلی آن را شناخت؛ فقط در این صورت است که هنگام تزاحم، میتوان اهم را از مهم تشخیص داد. صورتها همان قالبها و آیینها هستند؛ مثل عزاداری، سینهزنی یا روضه. اما سیرت، روح و حکمت نهفته در پس این اعمال است. صورتها باید وظیفه انعکاس سیرت را انجام دهند.
هیئت ها نباید از معارف عمیق قرآنی و روایی فاصله بگیرند
وی ادامه داد: اگر هیأت به ظواهر بسنده کند و از معارف عمیق قرآنی و روایی فاصله بگیرد، از کارکرد اصیل خود تهی میشود. بررسی تاریخی هیأتها نشان میدهد هرجا توازن میان صورت و سیرت حفظ شده، هیأت به کانون تربیت دینی و اجتماعی تبدیل شده است.
بهتاش در ادامه با بیان اینکه هیأتها از ابتدای پیروزی انقلاب اسلامی نقش مهمی در شکلدهی و ترویج گفتمانهای سیاسی و اجتماعی مبتنی بر ارزشهای اسلامی و تشیع داشتهاند، اضافه کرد: هرچه هیأتها از نظر محتوایی و کارکردی رشد کردهاند، میزان اثرگذاری آنها در تحقق خطمشیهای سیاسی و اجتماعی نظام جمهوری اسلامی هم افزایش یافته است؛ بهویژه در دهه اخیر.
هیئت ها از مؤثرترین ابزارهای سیاستگذاری فرهنگی و اجتماعی هستند
وی گفت: هیأت، اگر آگاهانه و هدفمند عمل کند، میتواند به یکی از مؤثرترین ابزارهای سیاستگذاری فرهنگی و اجتماعی تبدیل شود همچنان که در مقابله میدانی، بصیرتی و تبیینی با فتنه های دو دهه اخیر نقش محوری داشته اند.
بهتاش با بیان اینکه همین اثرگذاری ها موجب برنامه ریزی آمریکا و رژیم صهیونسیتی برای تعرض اغتشاشگران به حسینیه ها و تکایا شد، افزود: مدیران مجموعه های کلان جریان هیئت باید با محوریت مطالبات مقام معظم رهبری برای تعمیق باورهای انقلابی و ایمانی در مخاطبان مجالس دینی و مقابله با نقشه های پیچیده دشمنان بکوشند.
نظر شما